Rijden onder invloed van drugs vormt een ernstig strafbaar feit en brengt de verkeersveiligheid rechtstreeks in gevaar. Dat bestuurders onder invloed vaker betrokken zijn bij verkeersongevallen is reeds herhaaldelijk aangetoond. De politie voert daarom, na de gekende alcoholcontroles, steeds vaker controles uit gericht op het drugsgebruik in het verkeer. Een positieve drugstest kan leiden tot aanzienlijke boetes, een rijverbod, een rijongeschiktheidverklaring en in bepaalde gevallen zelfs een gevangenisstraf. In de praktijk speelt de speekseltest een centrale rol bij de opsporing van drugsgebruik. Zodra deze test een positief resultaat oplevert, treden doorgaans onmiddellijk concrete juridische en praktische gevolgen in werking. Het is dan ook van groot belang om snel en correct te handelen om procedurefouten te vermijden en de impact zoveel mogelijk te beperken.
Positieve drugstest gevolgen onmiddellijk na de speekseltest
Wanneer een speekseltest een positief resultaat aangeeft voor drugsgebruik, wordt deze vaststelling nadien bevestigd door een laboratoriumanalyse van het speeksel of door een bloedonderzoek. Nog vóór de resultaten van dit bevestigend onderzoek bekend zijn, zal de politie het voertuig veilig aan de kant zetten en wordt onmiddellijk een rijverbod van 12 uur opgelegd.
In sommige gevallen kan het voertuig wel worden meegenomen door een andere persoon die beschikt over een geldig rijbewijs. Na het verstrijken van het rijverbod van 12 uur kan een nieuwe speekseltest worden afgenomen. Indien deze opnieuw een positief resultaat oplevert, gaat een nieuwe periode van 12 uur rijverbod in.
Daarnaast beslist de procureur des Konings bij een positief testresultaat vaak tot een onmiddellijke intrekking van het rijbewijs voor een periode van 15 dagen. De bestuurder zal bovendien worden gedagvaard om zich te verantwoorden voor de politierechter.
Tijdens de periode van intrekking is het strikt verboden een voertuig te besturen. Het negeren van deze maatregel stelt de bestuurder bloot aan bijkomende strafrechtelijke sancties. Het is bovendien essentieel te beseffen dat men pas opnieuw mag rijden nadat het rijbewijs effectief werd terug in bezit genomen.
Rijden onder invloed van drugs: welke straffen en boetes zijn mogelijk?
Voor drugs in het verkeer geldt een strikte nultolerantie. Het gaat onder meer om stoffen zoals THC (cannabis), amfetamine, MDMA (xtc), morfine/heroïne en cocaïne.
De politierechter kan bij een veroordeling onder meer volgende straffen opleggen:
- een geldboete van € 200 tot € 2.000 (wettelijke basisbedragen), te vermeerderen met opdeciemen (in de praktijk doorgaans € 1.600 tot € 16.000 voor overtredingen begaan voor 1 februari 2026, en € 2.000,00 tot € 20.000,00 voor overtredingen begaan na 1 februari 2026);
- een rijverbod van minstens 8 dagen tot maximaal 5 jaar (waarbij in bepaalde gevallen een hoger minimum kan gelden);
- het opleggen van herstelonderzoeken, zoals een medisch en/of psychologisch onderzoek;
- de verplichting om opnieuw te slagen voor het theoretisch en praktisch rijexamen;
- in uitzonderlijk zware dossiers: een langdurig rijverbod of zelfs een levenslang verval van het recht tot sturen.
Bij herhaling binnen 3 jaar gelden er strengere sancties:
- een hogere geldboete van € 400,00 tot € 5.000,00 (basisbedragen), te vermeerderen met opdeciemen (in de praktijk betekent dit dat de geldboete wordt vermenigvuldigd met 8 voor overtredingen begaan vóór 1 februari 2026, en met 10 voor overtredingen begaan vanaf 1 februari 2026);
- een mogelijke gevangenisstraf van 1 maand tot 2 jaar;
- een zwaarder en vaak langduriger rijverbod.
Bestuurders die minder dan 2 jaar houder zijn van een rijbewijs (beginnende bestuurders) krijgen bij een veroordeling verplicht een rijverbod opgelegd. Bovendien moeten zij opnieuw slagen voor ofwel het theoretisch ofwel het praktisch rijexamen alvorens zij opnieuw mogen rijden.
Checklist voor je verdediging: wat kan een advocaat voor jou doen?
Veel bestuurders proberen zich zelf te verdedigen bij een vervolging wegens rijden onder invloed van alcohol of drugs. In de praktijk kan de bijstand van een gespecialiseerde advocaat verkeersrecht echter een wezenlijk verschil maken.
Een advocaat analyseert het dossier grondig, controleert of alle procedures correct werden nageleefd en beoordeelt of er eventuele fouten of onregelmatigheden zijn. Daarnaast kan hij of zij relevante verzachtende omstandigheden aanbrengen om de impact van de sancties zoveel mogelijk te beperken.
Themis Legal beschikt over de expertise en ervaring om je in deze materie deskundig en doelgericht bij te staan.
